Η χρήση συστημάτων βιντεοεπιτήρησης (καμερών) στους βρεφονηπιακούς σταθμούς υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς, με βασικό στόχο την προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών, των γονέων και των εργαζομένων.

1. Τι απαγορεύεται:

• Η λειτουργία καμερών κατά τις ώρες λειτουργίας του βρεφονηπιακού σταθμού.
• Η παρακολούθηση των αιθουσών απασχόλησης, των χώρων δραστηριοτήτων και γενικότερα των χώρων όπου βρίσκονται παιδιά και εργαζόμενοι.
• Η παρακολούθηση του προσωπικού με σκοπό την αξιολόγηση της απόδοσής τους.
• Η διαδικτυακή μετάδοση εικόνας από τους χώρους του σταθμού προς τους γονείς.

Προσοχή: Η τοποθέτηση καμερών στις εξωτερικές εισόδους ή η συναίνεση των γονέων και η ενημέρωση του προσωπικού δεν νομιμοποιούν από μόνες τους τη λειτουργία τους όσο λειτουργεί ο βρεφονηπιακός σταθμός.

2. Πότε επιτρέπεται η λειτουργία καμερών:

Επιτρέπεται η λειτουργία τους όταν ο σταθμός δεν λειτουργεί, με σκοπό την προστασία των εγκαταστάσεων και της περιουσίας από κλοπές, φθορές και άλλες παράνομες ενέργειες.

Στην περίπτωση αυτή:

• Πρέπει να αναγράφονται στις ενημερωτικές πινακίδες οι ώρες λειτουργίας του συστήματος.
• Το υλικό πρέπει να διαγράφεται την επόμενη εργάσιμη ημέρα, εφόσον δεν έχει προκύψει κάποιο συμβάν.
• Σε περίπτωση συμβάντος, το υλικό μπορεί να διατηρηθεί για όσο διάστημα είναι αναγκαίο για τη διερεύνηση της υπόθεσης ή την άσκηση νομικών αξιώσεων.

3. Ειδικές εξαιρέσεις:

Α. Μεγάλες εγκαταστάσεις

Σε ιδιαίτερα μεγάλες εγκαταστάσεις, όπου δεν είναι πρακτικός ο έλεγχος απομακρυσμένων σημείων με ηπιότερα μέσα (π.χ. φύλακες), μπορεί κατ’ εξαίρεση να επιτραπεί η λειτουργία καμερών στα συγκεκριμένα σημεία και κατά τις ώρες λειτουργίας, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με τις κατάλληλες διασφαλίσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Η δυνατότητα αυτή δεν αποτελεί γενική εξαίρεση για όλους τους σταθμούς και απαιτεί ειδική αξιολόγηση κάθε περίπτωσης.

Β. Χώροι ύπνου και φιλοξενίας αποκλειστικά βρεφών

Επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η λήψη εικόνας σε πραγματικό χρόνο, αποκλειστικά για την άμεση επέμβαση σε περιστατικά που αφορούν την ασφάλεια, την υγεία ή τη σωματική ακεραιότητα των βρεφών.

Sos: Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση δεν επιτρέπεται η καταγραφή και αποθήκευση της εικόνας.

Γ. Θυροτηλεόραση

Επιτρέπεται, καταρχήν, η χρήση θυροτηλεόρασης, εφόσον η λήψη εικόνας ενεργοποιείται από τον επισκέπτη που επιθυμεί να εισέλθει και δεν πραγματοποιεί συνεχή λήψη ή καταγραφή εικόνας.

4. Τι ισχύει για τις εξωτερικές κάμερες:

Η τοποθέτηση μιας κάμερας σε σημεία εισόδου/ εξόδου δεν σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργεί κατά τις ώρες λειτουργίες του σταθμού.

Σε κάθε περίπτωση, η λήψη εικόνας από δημόσιο δρόμο, πεζοδρόμιο ή γειτονικές ιδιοκτησίες πρέπει να περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο και μόνο εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

5. Ποιες είναι οι συνέπειες από παράνομη βιντεοεπιτήρηση;

Η παράβαση της νομοθεσίας μπορεί να επιφέρει:

• Διοικητικές κυρώσεις: Εντολή συμμόρφωσης, περιορισμό ή απαγόρευση λειτουργίας του συστήματος και χρηματικά πρόστιμα. Τα ανώτατα όρια του ΓΚΠΔ φθάνουν έως 10 εκατ. ευρώ ή 2% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών και, για σοβαρότερες παραβάσεις, έως 20 εκατ. ευρώ ή 4%, κατά περίπτωση.
• Ποινικές κυρώσεις: Σε περιπτώσεις που πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου, μπορεί να υπάρξει ποινική ευθύνη για παράνομη συλλογή, χρήση ή κοινολόγηση προσωπικών δεδομένων.
• Αστικές αξιώσεις: Γονείς για λογαριασμό των παιδιών τους και εργαζόμενοι μπορούν, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να διεκδικήσουν αποζημίωση.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

• Απόφαση ΑΠΔΠΧ 50/2022: Επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο 15.000 ευρώ σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο διότι διαπιστώθηκε ότι οι κάμερες κατέγραφαν χώρους κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου, με εντολή άμεσης απεγκατάστασης.
• Απόφαση ΑΠΔΠΧ 60/2021: Απεστάλη αυστηρή προειδοποίηση σε Δήμο (Δήμος Παλλήνης) για τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση καμερών σε σχολεία, τονίζοντας ότι η παρουσία τους και μόνο δημιουργεί αίσθημα διαρκούς ελέγχου (chilling effect) στα παιδιά.
• Αστυνομικές Αυτοψίες: Πρόσφατα επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης στο πλαίσιο του αυτοφώρου σε ιδιοκτήτη βρεφονηπιακού σταθμού, κατόπιν διαπίστωσης μετά από αιφνιδιαστικό έλεγχο ότι υπήρχαν ενεργές κάμερες σε ώρα λειτουργίας.

Ισχύον νομικό πλαίσιο: Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ), Ν. 4624/2019 και Οδηγία 1/2011 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.